Dưa gang – Món ngon, thanh mát, làm tươi lại ký ức tuổi thơ

Dưa gang – Món ngon, thanh mát, làm tươi lại ký ức tuổi thơ
Video dưa gang muối làm món gì ngon

Với vị ngọt ngào nhẹ nhàng, dưa gang muối Bắc Ninh là một món quà đơn giản nhưng lại mang trong mình những kỷ niệm lấp lánh của tuổi thơ tôi trong phố cổ yên bình. Mẹ tôi thường vào trưa hè nắng chói chang cắt khoanh dưa gang để chia cho các con đi học về. Mỗi khúc dưa gang mát lành đã giúp chúng tôi giải tỏa cơn khát trên đường về.

Năm nay Hà Nội không có món này của Bắc Ninh - Ảnh 1.
Hình ảnh minh họa

Mặc dù dưa gang Bắc Ninh không phải là loại hoa quả quý, trái to và dài như quả bí đao non, vị ngọt cũng chỉ nhẹ nhàng, không hấp dẫn như những loại hoa quả khác. Tuy nhiên, giá của dưa gang lại rất “hạt dẻ”. Trong những ngày hè, một khoanh dưa gang thơm mát giữa lòng lòng làm tôi cảm thấy sảng khoái, nhưng chỉ cần ăn tới khoanh thứ hai là đã cảm thấy ngán.

Quê tôi ở Bắc Ninh – nơi nổi tiếng với dưa gang. Bất kỳ quà quê nào cũng trở nên ngon miệng và đặc biệt hơn khi làm từ dưa gang. Tôi từng theo bà ngoại và mẹ về chơi hội làng vào ngày mùng 8 tháng Giêng, và tò mò hỏi làng trồng dưa gang ở đâu. Mẹ tôi cho biết tháng Hai và tháng Ba là thời điểm bắt đầu trồng dưa gang. Đầu hè, quả dưa gang đã lớn nhanh chóng sau vài tháng, và chúng ngon và mát mẻ. Bà con ở đây trồng dưa gang theo thói quen, nhưng còn ruộng dưa, bán cũng không được đắt lắm.

Tháng Tư và tháng Năm là mùa nắng nóng. Trên phố cổ Hà Nội, những cái gánh, xe thồ chở dưa gang đầy ắp. Quả dưa có màu xanh mát, bóng bẩy và mỡ màng, rất đẹp mắt. Có những quả dưa còn giữ lại một ít cuống lá nhỏ xinh giống như lá rau bí ngô.

Mỗi lần gặp dưa gang trên sạp, mẹ tôi lại nhớ đến những người nông dân khó khăn vất vả. Mẹ thường mua nhiều quả dưa gang, cắt cho các con ăn chỉ hết vài quả. Còn lại, mẹ sẽ bổ đôi, bỏ ruột và thái nhỏ rồi trộn với chút muối, chút đường, ớt bột, tỏi băm nhỏ và rau thơm. Kết quả là một món rau trộn thơm ngon đầy hấp dẫn.

Món dưa gang trộn cay cũng là một món khoái khẩu của bố tôi và chị em tôi. Với vị chua chua ngọt ngọt, món dưa gang trộn thật sự quyến rũ. Món dưa gang cũng có thể được làm thành món nộm, thái nhỏ rồi trộn với dấm, muối, đường, ớt tỏi, rau thơm và kinh giới vừng lạc. Với vẻ đẹp thơm ngon và tươi mát, món này thật sự tỏa hương ngon lành.

Năm nay Hà Nội không có món này của Bắc Ninh - Ảnh 2.
Hình ảnh minh họa

Vào mùa giáp hạt, mẹ tôi kể lại thời của mẹ khi dưa gang được muối để dành ăn. Dưa gang muối Bắc Ninh có vị mặn hơn cả cá biển khô hay thịt lợn muối. Có một năm, họ hàng ở quê gửi lên cho gia đình tôi một bao tải dưa gang tươi xanh. Chúng tôi đã ăn sống và làm nộm mà vẫn còn nhiều, vì vậy bà ngoại tôi quyết định muối dưa gang.

Bà ngoại bảo chị em tôi mang dưa gang ra ban công để phơi nắng hướng đông để khô. Sau đó, bà đun nước muối mặn trong một nồi to để nguội. Chúng tôi sử dụng vại sành Hương Canh to như cái thùng tôn đặt gạo để xếp từng lớp dưa gang. Bà đổ nước muối vào và đậy nắp vại lên trên, sau đó dùng vải dưa cải sen để nén vào trong vại muối dưa gang. Trên cùng là một chiếc thớt gỗ nghiến to dầy, nặng trịch.

Tại Bắc Ninh, còn cà bát nén Đình Gừng, một món truyền thống hấp dẫn với tỏi, ớt, và chút gừng hoặc riềng nhuyễn nhưng muối dưa gang Bắc Ninh chỉ cần dầm đường, tỏi và ớt (trước khi dầm, cần rửa sạch và vắt bỏ nước để loại bớt vị mặn). Dưa gang dầm có hương vị nhẹ nhàng hơn so với cà nén. Đặc biệt, độ giòn của dưa gang khiến cà nén trở thành món phụ. Miệng tôi cảm nhận được độ giòn ngọt khêu gợi từ dưa gang.

Bà ngoại tôi luôn nhắc nhở rằng, dưa gang là lựa chọn hợp lý vì “một quả cà bằng ba thang thuốc.” Dưa gang lành mạnh, đặc biệt là dưa gang sống có tác dụng làm mát cơ thể và giải nhiệt, mặc dù đôi khi nó có vị hơi nhạt và không thể để lâu như dưa gang muối.

Dưa gang muối cũng hoàn hảo khi kết hợp với thịt ba chỉ kho. Thịt được rửa sạch, thái thành miếng mỏng, phi hành mỡ rồi xào thơm. Dưa gang cũng được thái thành miếng mỏng, rửa sạch và vắt bỏ một phần mặn trước khi trộn cùng với thịt. Khi nước cạn, thêm hành hoa mùi tàu và hạt tiêu. Mỗi khi có món dưa gang muối kho thịt, mẹ tôi luôn nhắc tôi xúc thêm một bơ gạo để nấu cơm, tránh tình trạng “thủng nồi trôi rế”. Đến bữa, chị em tôi háo hức gắp thịt và dưa gang, dù đã chia đều nhưng chúng vẫn hấp dẫn. Mẹ chỉ cười vui vì bà biết vào sáng hôm sau, chúng tôi sẽ ăn cơm nguội với cả tấn dưa gang muối đã được ưu ái – nhưng vị ngon đó vẫn lưu lại trong lòng.

Dưa gang muối, một món ngon đáng nhớ đã dần ít đi do người Bắc Ninh không trồng nhiều, và dưa gang tươi cũng không còn nổi bật giữa các loại hoa quả thơm ngon ở miền Nam. Ngoài ra, nó cũng được nhập khẩu từ châu Âu và châu Mỹ, dần dần trở nên xa lạ và biến mất.

Bà tôi, bố mẹ tôi đã trở thành những người già. Các món ngon ngày xưa cũng đã mờ nhạt đi theo thời gian. Gần đây, tôi đã được người khác gợi ý và tôi đã tìm kiếm tận chợ Bắc Qua, tìm kiếm khắp các dãy hàng nhưng không tìm thấy dưa gang muối nào. Tôi đã hỏi một bà cụ tóc bạc ở ngõ Thanh Hà trên phố Nguyễn Thiện Thuật, nhưng cô người phụ nữ lâu ngày không thấy dưa gang muối từ khi dịch bùng phát. Có vẻ như không có vận chuyển dưa gang từ quê lên thành phố. Tôi cũng tìm trên mạng và thấy một số số điện thoại quảng cáo bán dưa gang muối của một nông dân tên Đ. V. L. Ông than thở rằng dưa gang muối ở nhà ông còn dư, nhưng do tình hình dịch bệnh và người mua ở xa nên không thể giao hàng.

Nhà ông chỉ bán dưa gang muối, và chỉ còn lại 5-6 sào dưa trồng bởi các em. Năm nay, giá của dưa gang muối rất bèo, chỉ 60.000đ/kg – tức là 1 kg dưa gang muối Quế Võ bằng giá 1 kg cà nén Đình Gừng. Chúng ta mong chờ dịch bệnh sớm qua đi để các nông dân có thể mang dưa gang muối về Hà Nội để bán. Xin chúc Bắc Ninh mạnh khỏe và gặp lại dưa gang sớm!

Avatar of Đặng Cường
Đặng Cường là một tác giả nổi tiếng và tâm huyết với lĩnh vực giáo dục, công nghệ, ẩm thực, thời trang và phong thuỷ. Với hơn 10 năm kinh nghiệm trong ngành và một kiến thức sâu rộng về các lĩnh vực này, Đặng Cường đã đóng góp đáng kể vào sự phát triển và chia sẻ kiến thức với cộng đồng qua trang web Uuc.edu.vn.

Related Posts

2 cách làm muối ớt xanh hấp dẫn, đơn giản tại nhà

Làm muối ớt xanh thơm ngon, đơn giản tại nhà

Dưa gang – Món ngon, thanh mát, làm tươi lại ký ức tuổi thơ By Đặng Cường On Tháng Hai 28, 2024 Dưa gang – Món ngon,…

Những Đặc Sản Miền Nam Hấp Dẫn Bạn Không Thể Bỏ Qua

Dưa gang – Món ngon, thanh mát, làm tươi lại ký ức tuổi thơ By Đặng Cường On Tháng Hai 28, 2024 Dưa gang – Món ngon,…

Cá Nục Kho Riềng - Món Ăn Hấp Dẫn Và Đậm Đà

Cá Nục Kho Riềng – Món Ăn Hấp Dẫn Và Đậm Đà

Dưa gang – Món ngon, thanh mát, làm tươi lại ký ức tuổi thơ By Đặng Cường On Tháng Hai 28, 2024 Dưa gang – Món ngon,…

Thịt gà rừng: Món ngon độc đáo từ chân phương

Dưa gang – Món ngon, thanh mát, làm tươi lại ký ức tuổi thơ By Đặng Cường On Tháng Hai 28, 2024 Dưa gang – Món ngon,…

Đừng bỏ lỡ 3 quán bún bò Đà Lạt nức lòng du khách gần xa!

Hương Vị Hấp Dẫn Của 3 Quán Bún Bò Đà Lạt Đắm Sâu Lòng Du Khách

Dưa gang – Món ngon, thanh mát, làm tươi lại ký ức tuổi thơ By Đặng Cường On Tháng Hai 28, 2024 Dưa gang – Món ngon,…

Cách Làm Món Ốc Hương Xào Bơ Tỏi Hấp Dẫn

Cách Làm Món Ốc Hương Xào Bơ Tỏi Hấp Dẫn

Dưa gang – Món ngon, thanh mát, làm tươi lại ký ức tuổi thơ By Đặng Cường On Tháng Hai 28, 2024 Dưa gang – Món ngon,…